Select Page

San o Marsu – veći nego Mars

San o Marsu – veći nego Mars
Autor: Aleksandra Stanković

Najbliža planeta Zemlji, koja je dobila ime po rimskom bogu rata, kao da nam svaki put kada krenemo u ispitivanje njenog terena pokaže da bitku nećemo izvojevati glatko, a vjerovatno ni za vrijeme koje smo predvidjeli. Neuspjeh sa evropskim modulom Skjapareli pokazao je da postoji niz prepreka i dodatnih proračuna koje moramo savladati kako bismo se približili Crvenoj planeti. Ambiciozne snove o kolonizaciji Marsa, makar za sad, gledaćemo u blokbasterima, poput prošlogodišnjeg ostvarenja Ridlija Skota – “The Martian”.

Mars

Evropska svemirska agencija (ESA) saopštila je krajem minulog mjeseca da se Skjapareli razbio o površinu Marsa, a sudbina robota, koji je imao za cilj da, prosto rečeno, traži tragove života na toj planeti, konstatovana je zahvaljujući fotografiji koju je snimila američka sonda MRO u orbiti oko Marsa. Kako je objasnio Tijeri Blanker, zadužen za operacije spuštanja, Skjapareli je pristigao na Mars brzinom koja je veća od predviđene.

Skjapareli je dio misije poznate pod nazivom “Trace Gas Orbiter” (TGO) u sklopu projekta Egzo Mars, kojim upravljaju Evropska svemirska agencija i Roskosmos. U oktobru je uspješno lansiran satelit koji se zaustavio u orbiti Crvene planete, tako da nijesu sve karte potrošene. Satelit se od sonde odvojio još 16. oktobra kada je započeo usporavanje prilikom prilaska Marsu, a prvi rezultati se očekuju 2017. kada će se prikupljati uzorci atmosfere.

Slijetanje na Mars je umnogome zahtijevan naučni i tehnički poduhvat.

Iako je gravitacija Marsa svega 38 odsto Zemljine, atmosfera je znatno rjeđa, pa je teško usporiti letilicu.
S tim u vezi, NASA je imala problem sa spuštanjem rovera Curiosity, težak jednu tonu, ali je ta misija uspješno obavljena. Međutim, većina njih, više od 60 odsto, završena je neslavno.

Snovi o pohodu na Mars već duži niz godina se sanjaju. Kompanije poput General Dynamics i Lockheed Missiles and Space Company, još prije pedeset godina razmatrali su misije na Marsu, kao dio projekta američke svemirske administracije pod nazivom EMPIRE. U XXI vijeku, jedan od najozbiljnih projekata Evropske svemirske agencije – Aurora ima za cilj da čovjek do 2033. godine korača po Marsu.

Mars

Do sada najčvršći dokaz u prilog postojanja vode, odnosno života na Marsu pružila je letilica koja se godinama nalazi u orbiti planete, Mars Reconnaissance Orbiter. Uz pomoć spektroskopskih analiza otkrivena je tečna voda na nekoliko lokacija na Marsu. Premda ovaj podatak nije previše iznenadio naučnu javnost, koja je ovo pretpostavljala duže vrijeme, opet je zagolicao maštu i aktuelizovao pitanje buduće kolonizacije Marsa.

S tim u vezi, šest naučnika ove godine je završilo na Havajima jednogodišnju simulaciju života na Crvenoj planeti. Članovi istraživačkog tima su bili izolovani na planini Mauna Loa, a iz kupole, u kojoj su sve vrijeme boravili, izlazili su samo u svemirskim odijelima. Istraživanje je finansirala NASA, a radi se o drugoj simulaciji, po dužini trajanja. Prva je obavljena u Rusiji i trajala je 520 dana.

Tom prilikom, član posade iz Francuske, Siprijen Verse, kazao je medijima da smatra da misija na Marsu može da uspije, uprkos tehničkim, a i psihološkim preprekama.

Postoje mišljenja da bi, ukoliko udruže svoja znanja i kapacitete NASA i Evropska svemirska agencija, letilice sa ljudskom posadom na Mars bile moguće između 2035. i 2040. godine. Čak Elon Musk, izumitelj SpaceX-a, PayPal-a i Tesle tvrdi da će njegov program uspjeti da odvede ljude na Crvenu planetu, a tvorci projekta “Mars One” prilično su samouvjereno najavljivali da žele da pošalju prve kolonizatore na Mars. Više od 200.000 ljudi prijavilo se za putovanje na Mars na koje bi odabrani trebalo da krenu 2022. godine.

Putovanje do Marsa, koje bi po nekim proračunima iznosilo najmanje devet mjeseci, jednačina je sa velikim brojem nepoznatih. Sama kapsula u kojoj bi bila posada, procjenjuje se da mora biti deset puta teža od, na primjer, rovera Curiosity koji se spustio na Mars. Uz to, opasnost predstavlja i svemirska radijacija, o kojoj se vrlo malo zna, jer ljudi do sada nisu išli tako daleko u svemir.

Mars

Curiosity rover

Postavlja se pitanje i kako bi putovanje imalo uticaj po čovjekovo zdravlje. Manja gravitacija ima negativan uticaj na kardiovaskularni sistem, a promjena atmosfere može prouzrokovati pad imunog sistema. Zbog svega navedenog astronauti moraju biti besprekornog zdravlja i dobro zaštićeni u svojim svemirskim brodovima.

Slučaj Skjapareli pokazuje da smo ipak malo preuranili sa predikcijama. Doduše, istorija je pokazala da su se mnoge naše zamisli iz fikcije, postepeno, prelile u stvarnost. Međutim, pohod na Crvenu planetu možda je, makar u ovom trenutku, preveliki korak za čovjeka, a naš san o dolasku na Mars – veći nego sam Mars.

Pošalji nam svoju priču

 

Verification

 

About The Author

Pratite nas:

O Portalu:

Dani Nauke su naučno-popularni portal Ministarstva nauke Crne Gore, kreiran u saradnji sa naučnom zajednicom. Ideja za kreiranje ovog portala nastala je kao odgovor na veliko interesovanje javnosti za festival Otvoreni Dani Nauke i potrebu da se o nauci na popularan način govori i nakon njega, tačnije 365 dana u godini.

Pin It on Pinterest

Share This

Podijeli sa prijateljima!

Sviđa vam se članak? Podijelite ga sa prijateljima!