Mjesto: Narodna biblioteka “Radosav Ljumović”

Datum: 11. oktobar

Vrijeme:
18:00-19:00
19:00-20:00

 

 

  • dr Sofija Stefanović: “Majke i bebe u praistoriji”

Sofija Stefanović, profesorica na Odjeljenju za arheologiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu i istraživač sa evropskim grantom za izvrsnost u novosadskom institutu BioSense, održaće predavanje u okviru festivala Otvoreni dani nauke, na temu:  Majke i bebe u praistoriji.

Profesorica Stefanović se bavi istraživanjima ljudskih, životinjskih i biljnih ostataka sa arheoloških lokaliteta. Njena istraživanja drevnih skeleta, u kojima kombinuje brojne metode prirodnih i društvenih nauka, usmjerena su ka razumjevanju evolucije plodnosti žena u praistoriji.

U oblasti bioarheologije objavila je preko 30 radova i dvije monografije i mentor je šest doktorskih disertacija, kao i 36 master i diplomskih radova. Prva je naučnica u Srbiji čije istraživanje je podržao Evropski istraživački savjet, u okviru programa Horizont 2020, kroz finansiranje projekta BIRTH koji se bavi praistorijskim fertilitetom na Balkanu.

“Neočekivani izum koji je povećao broj ljudi na planeti” https://www.youtube.com/watch?v=wQS0D1ucbtY – TEDx predavanje

Porođaji, majke i bebe u praistoriji (članak sa sajta Lovesensa):

„To je pitanje koje me muči od studentskih dana. Dobro je poznato da je čovek čitavu evoluciju proveo na demografskom minimumu i da je tek u neolitu doživeo demografski porast”, objašnjava dr Stefanović, dodajući kako je to možda najvažniji događaj u ljudskoj evoluciji jer „bez demografske ekspanzije u neolitu ne bi bilo civilizacije”.

„Kako mi znamo da se evolucija fertiliteta odigrala na ovaj način?”, pita se prva dobitnica ERC granta u Srbiji, objašnjavajući kako za rast fertiliteta postoje samo indirektni dokazi – sve što znamo počiva na tome da su arheolozi uočili kako se u neolitu povećava broj lokaliteta i fragmenata keramike.

Projekat BIRTH će, međutim, ponuditi prve biološke dokaze o evoluciji fertiliteta. Nova ideja koju su dr Stefanović i njen tim dugo razvijali i odbranili pred ERC komitetom za prošlost jeste da se ispitivanjem nalaza ljudskih zuba iz praistorijskog perioda i proučavanjem takozvanih inkrementnih linija u zubnom cementu (od kojih svaka odgovara jednoj godini života), prema kliničkim studijama, može utvrditi trudnoća – ukoliko se ispostavi da su one tamne, zadebljane i mineralizovane.

Analizom ovih linija, tim iz beogradske Laboratorije za bioarheologiju će dobiti statistiku porođaja kod neolitskih žena i tako utvrditi zašto se ljudska populacija u ovom dobu umnogostručila.

  • Pavlos Georgiadis, GROW Observatory: “Građanska nauka za zdravlje zemljišta”

GROW Observatory je evropska građanska opservatorija koja povezuje uzgajivače poljoprivrednih kultura, naučnike i donosioce odluka kako bi se napravila zajednička akcija povodom održivog upravljanja zemljištem, proizvodnjom hrane i svjesnosti o zemljištu, koristeći savremenu senzorsku tehnologiju i nauku o podacima.

Pod vođstvom Univerziteta Dundee iz Velike Britanije, u kolaboraciji 18 partnera iz 8 zemalja GROW projekat uključuje proizvođače i farmere širom Evrope da kreiraju i dijele vitalne podatke o zemljištu. Podaci se kasnije koriste kako bi nauka proizvela bolje klimatske modele i preciznije prognoze vezane za ekstremne vremenske događaje. Dođite na upoznavanje s g. Pavlosom Georgijadisom, istraživačem i uzgajivačem maslina, koji je i menadžer zajednice projekta GROW Observatory. Projekat se finansira iz EU programa za istraživanje i inovacije, Horizont 2020.

(napomena: predavanje je na engleskom jeziku)