Piše: Aleksandra Stanković

Ako biste vozili kola uvis brzinom koju postižete na autoputu, kroz jedan sat biste napustili Zemljinu atmosferu. Njen omotač, koji čini život na Zemlji održivim, dosta je narušen emisijom fosilnih goriva, pa tako Zemljina atmosfera danas sadrži više ugljenika nego što je imala prije 300 miliona godina, što se nepovoljno odražava na globalnu klimu. Conservation International nas poziva da obratimo pažnju na ove stvari u filmu “Priroda govori”. U njemu su predstavljene činjenice o nebu, koje vjerovatno niste znali.

1. Da li Zemlja može biti poput Venere? Bolje da nikad ne saznamo.

Zemlja je jedina planeta u Sunčevom sistemu čija atmosfera podržava život kakav danas poznajemo. Ali, moglo je biti drugačije, što pokazuje slučaj Venere. Atmosfera planete najbliže Zemlji, uzimajući u obzir veličinu i blizinu Suncu, nije se u početku drastično razlikovala od Zemljine. Međutim, danas je na Zemlji život moguć, dok Venera više liči na kutiju velikog pritiska, čija prosječna dnevna temperatura iznosi oko 460 stepeni Celzijusa! Naučnici vjeruju da je Sunce možda, zbog svoje topline, takoreći “prokuvalo” Venerinu vodu, ostavljajući samo ugljen dioksid, dok je Zemlja, nešto hladnija, zadržala vodu, dovoljno da se održi život.

Venera

Venera

Danas ljudi tu ravnotežu narušavaju tako što se velika količina ugljen dioksida šalje u atmosferu, naročito u posljednjih 50 godina. Posljednji put kada je bilo prisutno toliko ugljen dioksida, ljudi nisu postojali. Ovaj nivo ugljen dioksida prouzrokuje velike oscilacije u vremenskim uslovima, duge suše i velike poplave, kao i češće i intenzivnije oluje. Iako je malo vjerovatno da naša planeta može ikad imati atmosferu poput Venerine, ova priča pak treba da nam posluži kao opomena. Vodimo računa o vazduhu!

2. Neki naučnici žele da koriste gigantska svemirska ogledala u borbi protiv klimatskih promjena – no, možda to i nije dobra ideja.

Revolucionarne inžinjerske tehnologije mogu biti dio slagalice koji će nam pomoći da ispunimo ciljeve Sporazuma iz Pariza, a koji se odnosi na hvatanje u koštac sa klimatskim promjenama. Do stupanja na snagu sporazuma, a to je 2020. godina, sve veće zagrijavanje Zemlje prevazilazi utvrđeni plan. To je nagnalo pojedine naučnike da predlože postavljanje vještačkog drveća, koje će obavljati iste reakcije sa ugljen dioksidom kao i prirodna. Druga ideja uključuje solarnu tehnologiju: plan je da se posebnim klimatskim inženjeringom sunčeva svjetlost reflektuje, odnosno opet vraća u svemir, kako bi se smanjila temperatura na Zemlji.

Mlecni-put-svemir-620x350

Navedene klimatske tehnologije imaju za cilj da zamijene funkciju koju obavlja atmosfera i priroda za drveće. Međutim, kao što su kritičari istakli, benefiti ovih planova su vrlo limitirani. Na primjer, gigantska svemirska ogledala ne rješavaju problem kisjelosti okeana, već se isključivo fokusiraju na samo zagrijavanje.

3. Ne, ne umišljate. Sve je teže disati.

Za ovo možete okriviti klimatske promjene: trajanje godišnjih doba i nestabilni obrasci vremenskih uslova uzrokuju sve veće oslobađanje polena, ranije nego što očekujemo, i duže! Ako ste jedan od srećnika koji ne pati od sezonskih alergija, možda će se to uskoro i promijeniti. Što ste duže izloženi alergenu (kao što je polen koji pluta određeni vremenski period), veća je vjerovatnoća da ćete ipak razviti senzitivnost.

Sky 2

Iako sezonske alergije za neke predstavljaju trenutnu neugodnost, kvalitet vazduha uzrokuje ozbiljne zdravstvene posljedice kod miliona ljudi širom planete. Zbog zagađenja vazduha i visokih temperatura, stopa oboljelih od astme u posljednjih desetak godina je porasla: oko 235 miliona ljudi širom svijeta pati od astme, a više od 80 % smrti čiji je uzrok astma dešava se u zemljama niskog prihoda. Procjena Svjetske zdravstvene organizacije je da 3.7 miliona ljudi umre svake godine zbog zagađenosti vazduha!

4. Erupcija jednog vulkana može promijeniti globalnu temperaturu.

Prilikom erupcije vulkana mnoge čestice i gasovi odlaze u vazduh i imaju različite efekte. Pepeo i sumpor-dioksid imaju efekat hlađenja, tako što reflektuju sunčevu svjetlost dalje od planete, dok ugljen dioksid uzrokuje zagrijavanje i dodatno doprinosi efektu staklene bašte.

vulkanska erupcija

Mnogi naučnici vjeruju da je Zemlja zadržala povoljnu klimu upravo zahvaljujući hlađenju i zagrijavanju koje uzrokuju erupcije vulkana, te da bi klimatski uslovi bili gori da nije ovih efekata. Nakon erupcije vulkana na planini Pinatubo, na Filipinima 1991. godine, prosječna globalna temperatura je opala za jedan stepen Farenhajta za dvije godine, dok je erupcija Tambore u Indoneziji, koja se zbila 1815. godine podigla temperaturu i tako uništila brojne usjeve širom Evrope i Sjeverne Amerike.

5.Gledanje kroz oblake? Pobjeda za nauku!

Mogućnost posmatranja Zemlje putem satelita, poznato i kao “daljinsko očitavanje” značajno je proširilo naše znanje o klimatskim promjenama. Ali, već godinama, naučnici koji borave u tropskim krajevima spriječeni su da vrše precizna mapiranja, zbog oblaka koji zaklanjaju pogled na satelitima.

Relativno nova platforma “otvorenih podataka”, koja koristi stare tehnike poput radara, uspjela je da prevaziđe sve vremenske uslove i opet obezbijedi slike visoke rezolucije i podatke.

Sky 3

Za naučne organizacije, poput Conversational International, ovaj alat pomaže istraživačima da posmatraju kada su farme pogodne za rad, na primjer u Peruu i Indoneziji. U kombinaciji sa optičkim satelitskim podacima, naučnici mogu dobiti punu sliku onoga što se dešava na terenu, a onda iskoristiti saznanja kako bi se formirale političke odluke.

 

Izvor: blog.conservation.org

Autor: Sophie Bertazzo, Conservational International

Pošalji nam svoju priču

 

Verification