Da li imaš perspektivnu ideju koja može doprinijeti razvoju ekonomije Crne Gore?

Vlada Crne Gore priprema strategiju pametne specijalizacije za razvoj baziran na znanju, tehnologijama i inovacijama – Uključi se i ti!
Pozivamo te da predstaviš svoju ideju putem ankete.

 

 


PROCES PRIPREME PAMETNE SPECIJALIZACIJE U CRNOJ GORI

 

I Šta je pametna specijalizacija (S3)?
  • S3 je integrisano strateško planiranje na nivou regiona EU (uključujući zemlje kandidate) sa ciljem definisanja investicionih projekata u kojima su istraživanje, razvoj i inovacije ključni faktori koji mogu da osiguraju konkurentnost. 
  • Crna Gora je u EU kategorizaciji jedinistveni region.
  • Prepoznavanje moguće specijalizacije uključuje aktere iz svih sektora, s akcentom na vizije i potrebe biznisa.
  • Strategija S3 omogućava usklađeno planiranje evropskih fondova, nacionalnih programa finansiranja i privatnih investicija.
  • Na nivou EU, izrađeno je više od 120 regionalnih strategija pametne specijalizacije.
  • U okviru evropskih strukturnih i investicionih fondova i nacionalnih ili regionalnih šema finansiranja za podršku ovim strategijama dostupno je više od 67 milijardi eura.
  • Očekivani efekti S3 politika u EU do 2020. godine su: plasman 15.000 novih proizvoda na tržište, otvaranje 140.000 novih startap preduzeća i 350.000 novih radnih mjesta.
II Zašto je S3 bitna za Crnu Goru?
  • Putem pripreme strategije pametne specijalizacije kreira se zajednička vizija razvoja baziranog na znanju, tehnologijama i inovacijama na državnom nivou za period 2019 – 2022.
  • Identifikuju se snage i komparativne prednosti Crne Gore: ono u čemu smo uspješni, ali i ono u čemu možemo postati uspješni.
  • Postoji direktna veza S3 pametne specijalizacije i EU fondova (kao štu su IPA, Horizont 2020, Erasmus+).
  • S3 ukrupnjuje tržište, povezuje aktere na nacionalnom i međunarodnom planu.
  • Ukazuje privatnim investitorima, domaćim i stranim, na investicione prilike.
III S3 je proces zasnovan na analizi i činjenicama

Na početku procesa urađena je studija: „Mapiranje ekonomskog, naučnog i inovativnog potencijala Crne Gore“. Pored ukazivanja na polja specijalizacije i rastući trend u pojedinim privrednim granama, studija skreće pažnju i na propuštene prilike.

Izvoz robe niske vrijednosti

2010-2016

Izvoz robe visoke vrijednosti

2010-2016

Crna Gora

53%

45%

EU-28

13%

83%

  • Izvoz robe niske vrijednosti 2010-2016 CG: porast za 16%
  • Izvoz robe visoke vrijednosti 2010-2016 CG: pad za 17%

Podaci ukazuju da propuštamo priliku da se u Crnoj Gori stvori nova vrijednost od resursa koje posjedujemo.

Ovakve trendove potrebno je promijeniti, a važan instrument promjene je strategija pametne specijalizacije!

IV Tok pripreme Strategije pametne specijalizacije u Crnoj Gori
  • Proces vodi Ministarstvo nauke, u ime Vlade Crne Gore.
  • Započet je u februaru 2017. godine.
  • Formirana je inter-resorna radna grupa od 35 članova.
  • Održane su 2 konferencije, 1 panel diskusija, preko 50 sastanaka i interaktivnih radionica.
  • Urađena je stručna studija.
  • U maju 2018. godine započet je proces preduzetničkog otkrivanja sa učešćem preko 250 pojedinaca – predstavnika biznisa, akademske zajednice, javnog sektora i udruženja.
  • Podrška Evropske komisije kroz S3 platformu koju vodi Udruženi istraživački centar aktivirana je od avgusta 2017. godine.
  • Otvoreni dijalog doveo je do identifikacije prioriteta i sinergijskih oblasti.
  • Finalna konferencija biće održana 18. septembra.
  • Usvajanje strateškog dokumenta na Vladi Crne Gore planirano je za kraj 2018. godine.
V Primjeri uspješne primjene pametne specijalizacije u drugim regionima

1. Kanarska ostrva – Platforma za energiju okeana

Kanarska ostrva su poslednjih godina bilježila visoku nezaposlenost. Kada su na svoj najveći problem, izolovanost, počeli da gledaju kao na šansu rodila se ideja kreiranja istraživačke platforme o energiji iz okeana. Pored investiranja evropskih fondova, umrežili su se s drugim regionima gdje je ova oblast prioritet, kako bi bili globalno konkurentni. Kreirali su preduslove za priliv privatnih investicija čime se otvorila mogućnost zapošljavanja u potpuno novom privrednom sektoru. https://www.youtube.com/watch?v=JGk-zXm53Kk

2. Među-regionalna saradnja na nivou EU u energetici, ukrupnjavanje investicija, jačanje jedinstvenog tržišta

Partneri u regijama EU identifikovali su projekte od zajedničkog interesa – ključne infrastrukturne projekte koji će im pomoći da integrišu energetska tržišta, dozvole veći diverzitet izvora napajanja i učine da energetske mreže podnesu veći priliv održive energije, tako doprinoseći i smanjenju emisije CO2.

U projektima učestvuje 10 regiona, a opredijeljeni fondovi iznose do 40 miljardi EUR.

3. Francuska (regija Auvergne-Rhône-Alpes) – Kreiranje ambicioznih programa finansiranja

Zahvaljujući procesu preduzetničkog otkrivanja koji je uključio posebno one preduzetnike sa vizijom budućeg razvoja privredne grane i znanjem o razvoju novih lanaca vrijednosti došli su do investicionih projekata za region. Prioritetne oblasti su: skladištenje energije, biomedikamenti, inženjerstvo za životnu sredinu, kulturno nasljeđe i turizam.

Projekti istraživanja i razvoja koji su ranije finansirani sa 200.000 EUR nakon S3 planiranja usmjereni su na novokreirani program pod nazivom “Ambiciozni projekti istraživanja i razvoja” gdje je investicija značajno veća, do 10 miliona EUR, sa značajno većim društveno-ekonomskim uticajem.

4. Grčka – Upravljanje procesom S3

Radi sprovođenja plana iz S3 strategije, uspostavljena su nova tijela javne uprave: Regionalni savjet za nauku i inovacije dok Sekretarijat za preduzetničko otkrivanje i investicije podržava kontinuirani proces identifikacije novih ideja.

VI Prioritetne oblasti S3 za Crnu Goru
  • Proces pripreme strategije pametne specijalizacije za Crnu Goru doveo je do identifikacije ekonomskih područja u kojima istraživanje, razvoj i inovacije treba da budu generatori nove vrijednosti.
  • U Strategiji pametne specijalizacije Crne Gore uz participativan pristup odabrani su strateški prioriteti*:
  1. Obnovljivi izvori energije;
  2. Održiva poljoprivreda i lanac vrijednosti hrane;
  3. Novi materijali i održive tehnologije;
  4. Održivi i zdravstveni turizam;
  5. I Informaciono-komunikacione tehnologije (ICT) – kao horizontalni prioritet;

(*proces nije okončan tako da može doći do promjena)

  • S3 strategija promoviše sinergetsko povezivanje prioriteta.
  • Kroz proces preduzetničkog otkrivanja radilo se na identifikaciji sektorskih područja i tehnologija.
VII Neka od identifikovanih područja specijalizacije
  • Obnovljivi izvori energije
    • Istraživačko-privredna platforma za hidroenergetiku (Komarnica, Kruševo-Piva, Morača), istraživanja vodotokova, uticaj klimatskih promjena, seizmike na državnom nivou i pružanje naučnih inputa i specifikacija za projekte hidroelektrana.
  • Održivi i zdravstveni turizam
    • SEEIIST – međunarodni institut za liječenje kancera upotrebom novih hadronskih metoda terapije i istraživanjima u biomedicini – Projekat koji je već u fazi početka pripreme tehničke dokumentacije, inkubiran u CERN-u.
    • Istraživačko-klinička i poslovna platforma za standardne terapeuteske i rehabilitacione programe za izabrane bolesti i stanja.
    • Istraživačko-klinička i poslovna platforma za preventivne zdravstvene programe: kardiorespiratorne bolesti, hipertenziju, srčani  i moždani udar (HISPA); antistres i program mršavljenja, detoks program, program ljepote.
  • Novi materijali i održive tehnologije
    •  Istraživačko-poslovna platforma za EKO građevinske materijale na bazi industrijskog otpada (crveni mulj, šljaka, elektrofilterski pepeo, laporac itd.).
  • Održiva poljoprivreda i lanac vrijednosti hrane
    • Istraživačko-poslovna platforma za inovacije na području hrane, pića i medicine (farmacije) koristeći biodiverzitet, endemske vrste i autohtone sorte.
  • ICT
    • Istraživačko-poslovna platforma za bioinformatiku u poljoprivredi i zaštiti životne sredine: BIO-ICT
    • Hub za razvoj softvera u blockchain tehnologiji

Potrebne su nam i tvoje ideje i mišljenja!

Uključi se, popuni ANKETU i dođi da pričamo o idejama na događaju Berza perspektivnih ideja, 12. oktobra od 9:30 – 16h u Sportskom i kulturnom centru Univerziteta Crne Gore.

RESURSI

Studija: Mapiranje ekonomskog, naučnog i inovativnog potencijala Crne Gore  

What is Smart Specialisation – JRC 

Smart Stories 

Video o S3 Evropske komisije

S3 Platforma Evropske komisije

Smart Regions

http://ses.jrc.ec.europa.eu/

https://www.youtube.com/watch?v=JGk-zXm53Kk

Smart Specialisation regional partnerships for energy innovations

http://s3platform.jrc.ec.europa.eu/what-is-smart-specialisation-