Select Page

5 interesantnih činjenica o Vizantijskom carstvu

5 interesantnih činjenica o Vizantijskom carstvu

Vizantijsko carstvo je postojalo gotovo 1.125 godina i jedno je od najvećih carstava svih vremena. Ono što je poznato manjem broju ljudi, jeste činjenica da riječ “vizantijska” predstavlja sinonim za vrlo komplikovano, složeno i podmuklo poslovanje. Odrastavši kao prijestonica Istočnog rimskog carstva, grad Carigrad (Konstantinopolj) a današnji Istanbul, ostao je centar izuzetno živog društva, koji je očuvao grčke i rimske tradicije. Mnogi istoričari su se složili da bi, bez zaštite Vizantijskog carstva, Evropa bila preplavljena plimom islamskih osvajača. Svrha ove liste je da se čitaoci provedu kroz tačno, istorijsko putovanje, zasnovano na realnim činjenicama i podacima.

1. Porijeklo imena carstva

Porijeklo Vizantije je misteriozno, ali ćemo iznijeti opšteprihvaćenu verziju njenog nastanka. Oko 660. godine p.n.e, Bizas, iz grada Megara u blizini Atine, otišao je u Apolonovo proročište u Delfima. Bizas je tražio savjet o tome gdje bi mogao da osnuje novu koloniju, pošto je područje Grčke postalo prenaseljeno. Proročanstvo je glasilo: “nasuprot slijepih”. Bizas nije razumio poruku, upustivši se u plovidbu na sjeveroistok, preko Egejskog mora. Došavši do Bosforskog zaliva, shvatio je značenje proročanstva. Ugledavši grčki grad Halkedon, pomislio je da su njegovi osvajači morali biti slijepi, jer nisu uočili mnogo bolji prostor udaljen svega pola milje, na drugoj strani moreuza. Bizas je iskoristio šansu i osnovao koloniju koju je nazvao Vizantija.

Justinijan I

2. Geografski položaj

Vizantija je imala odličnu luku i mnogo dobrih mjesta za ribolov u svojoj blizini. Zauzela je važan strateški položaj između Crnog i Sredozemnog mora, povezujući dva kontinenta – Evropu i Aziju. Okupacije, razaranja i regeneracija postali su pravilo grada. 590. godine p.n.e. Vizantiju su razorili Persijanci. Kasnije je obnovljena od strane Spartanaca, nakon čega su se za prevlast nad njom borile Sparta i Atina, do 336. godine p.n.e. Između 336. – 323. godine p.n.e, Vizantija je bila pod vlašću poznatog grčkog vojskovođe, Aleksandra Makedonskog. Nakon njegove smrti, Vizantija uspijeva da povrati svoju nezavisnost. U godinama koje slijede, prije nego što grad postaje prijestonica jednog od najvećih carstava u istoriji, biva napadana od strane različitih osvajača kao što su Skiti, Kelti i, naravno, Rimljani.

3. Vizantijsko carstvo je rođeno

324. godine nove ere, Konstantin Veliki, gospodar zapadnog dijela carstva, porazio je careve Maksencija i Licinija, te postao jedini vladar zapada i istoka.

Konstantin je postao prvi hrišćanski car Rimskog carstva, premda potpuni prelazak Rimskog carstva na hrišćanstvo nije učinjen za vrijeme njegovog života.
Nema sumnje da je, pod Konstantinovom vladavinom, hrišćanstvo postalo dominantna religija u carstvu, iako je vjerovatno da je car najviše žalio što nije uspio da formira ujedinjenu hršćansku crkvu. Sa druge strane, izgradnja Carigrada je bila Konstantinov veliki trijumf. Dok su drugi rimski i grčki carevi gradili manje, lijepe gradove tokom svoje vladavine, Carigrad ih je sve premašio u veličini i veličanstvenosti. Ubrzo je postao prijestonica Vizantijskog carstva, čime je obilježen početak nove ere.

Vizantijsko carstvo

4. Zlatna era vladavine Justinijana I

Jedan od najpoznatijih doprinosa Justinijana I bila je reforma vizantijskog zakona, poznatija kao “Justinijanov kodeks”. Pod njegovom vlašću, Vizantija je cvjetala i napredovala na mnogo načina. Justinijan je stekao moć i slavu svojim zgradama i arhitekturom. Jedna od njegovih najpoznatijih građevina je Aja Sofija (Crkva svete mudrosti), izrađena 538. godine. Ova prekrasna tvorevina postala je centar grčke pravoslavne crkve u vijekovima koji slijede. Ogromna katedrala i danas stoji u Istambulu i predstavlja jednu od najvećih i najimpresivnijih crkava na svijetu. Justinijan je podržavao i muziku, umjetnost i dramu. I sam majstor u svijetu graditeljstva, Justinijan je pospiješio izgradnju novih puteva, mostova, kupatila i niz drugih javnih radova.

Aja Sofija

5. Vizantijska mornarica koristi grčku vatru

Vizantijska mornarica je prva koja je počela da koristi zastrašujuće tečnosti u pomorskim bitkama. Tečnost se bacala iz velikih sifona prema neprijateljskim brodovima i prouzrokovala je jak požar pri dodiru sa morskom vodom, koji se veoma teško gasio. Sastojci “Grčke vatre” su strogo čuvani u tajnosti, ali istoričari misle da je u pitanju mješavina benzina, sumpora, kalijuma, litijuma, metalnog natrijuma, kalcijum-fosfida i baze nafte. Drugi narodi su na kraju došli do sličnih verzija ove vatre, ali činjenica da je tečnost bila opasna kako za neprijateljske tako i za njihove trupe, učinila je da ovakav vid borbe izađe iz “mode ratovanja” do kraja 15. vijeka.

grčka vatra

Izvor: http://listverse.com/2013/04/20/10-interesting-facts-about-the-byzantine-empire/

 

About The Author

Pratite nas:

O Portalu:

Dani Nauke su naučno-popularni portal Ministarstva nauke Crne Gore, kreiran u saradnji sa naučnom zajednicom. Ideja za kreiranje ovog portala nastala je kao odgovor na veliko interesovanje javnosti za festival Otvoreni Dani Nauke i potrebu da se o nauci na popularan način govori i nakon njega, tačnije 365 dana u godini.

Pin It on Pinterest

Share This

Podijeli sa prijateljima!

Sviđa vam se članak? Podijelite ga sa prijateljima!